“Herkes için olmayan gruplar” serisinin temel taşlarından biri olan gruplardan Atheist, içinde bulunduğu akımın hem iyi hem de kötü yanları ile direkt olarak karşılaşmış bir grup. Atheist gibi garip müzik yapmanın iyi yani şöyle; zamanla oluşturduğunuz dinleyici kitlesi size çok sadık kalıyor ve o dinleyici kitlesi içinde bulunan diğer müzisyenler de sizin müziğinizden etkilenerek ayrı ayrı işler çıkarıyorlar ortaya. Kötü yanı ise; sizi sevmeyen, bildiğin cidden sevmiyor. “Yani abi iyidir de, yaaaağni..” gibi şeyler yerine direk “AHAHAH BU NE LAN” gibi tepkiler ile karşılaşmak gibi (bkz: Arkadaşıma Atheist dinleten kafama sokayım). Dahil oldukları akımı bu yüzden bu şekilde nitelendirmeyi seçtim. Yoksa öyle “öyle her önüne gelen dinleyemez breh” gibi bir havada değil.

Ama kabul etmek de lazım ki, Atheist müziğini sindirebilmek için belli başlı bazı şeylere alışmak, tecrübe etmek gerekiyor. Death metalde farklı teknik kullanımları, caz etkileri, alışılmadık ölçü ve zamanlar vs. Bunları ilk olarak Atheist’ten duyarsanız, vereceğiniz tepki “Unquestionable Presence” ve “Piece of Time” çıktığı zaman çoğunluğun verdiği tepkiden fazla farklı olmaz: “Ne lan bu?” Şimdi bu noktada bazı çıkarımlar yapmaya başlamak gerekiyor. “Piece of Time” 1990, “Unquestionable Presence” ise 1991 tarihli. Bu albümlerin etkilediği gruplar genelde 2000’lerden itibaren ortaya çıkmaya veya duyulmaya başladı (Alarum, Canvas Solaris, ucundan Martyr vs.) . Ve günümüzde bir çok techdeath grubunda da Atheist benzeri kullanımlar görebiliyoruz, ya da gruplar bunu kendileri açıklıyor. Adları sanları duyulmamış olsa da Atheist benzeri müzik yapan bir çok milenyum sonrası grup da var (Scenery gibi). Bu neyi gösterir?

Florida’nın inanılmaz bir yer olduğunu gösterir. Aynı yerden Atheist, Cynic ve Death gibi üç grup çıkarmak çünkü. Bu üç grubun adını çoğu yerde yan yana görmenizin iki sebebinden biri budur. İkincisi ise, ileri görüşlülüktür. Daha önce de bir iki yazıda bahsetmiştim sanırım, 80’ler sonu ve 90’lar başında aynılıktan kırılan piyasanın alternatif seçimi oldu bu gruplar. Tabii ki o zaman da “E abi tamam anladık, yok mu başka bişey?” diyenler mevcuttu. İşte o kitlenin favori gruplarından oldular bu üçü. Yanlış anlaşılmamak için tekrar bir açıklama yapayım, Atheist sevmeyen dar görüşlüdür diye bir düşünce beslemiyorum. Death metalin ilerlediği yolda rehber olan gruplardan biri olduğu için böyle söylüyorum. Neyse.

Grubun ikinci albümü olan “Unquestionable Presence”, kendisinden 1 yıl önce piyasaya sürülmüş olan “Piece of Time” ile belli bazı noktalarda farklılaşıyor. “Piece of Time”ın thrash yönü daha ağır basarken, “Unquestionable Presence”ı ise tamamen bodos bir death damarı üzerine döşenmiş bir teknik manyaklık olarak nitelemeyi tercih ediyorum. Bu yönde “Piece of Time”ın kitlelerce daha kabul görmüş bir hal taşıdığını da düşünüyorum şahsen. Bas gitar ve davul yönü öncelikli olmak üzere, her açıdan teknik bir ders niteliğinde olan bir albüm “Unquestionable Presence”. Hatta eminim ki ilk dinleyişlerinizde yapacağınız şey, ritmi takip etmeye çalışmak olacak. “Ne var lan, yapılır ki bu lan” diyerekten. Ama malesef, öyle olmuyor genelde. Yani en azından bir davulcu olarak söyleyebilirim ki, albümle aynı taşıyan parçanın giriş ritmini her seferinde karıştırmaktan geri kalmıyorum. Şu ana kadar bir kere bile tutturamadım.

Atheist’in yaptığı, ya da bu albümde yaptığı müzik, hayatımda duyduğum en karışık parçaları içeriyor. Ancak asıl olarak önemli olan şey bu değil. Asıl önemlisi, benim “düzenli karmaşa” dediğim müzikal durumu ortaya çıkarabilmek. Olaydaki yetenek 19/26 ‘lık ritimler atabilmek veya saçma sapan tempolarda çalabilmek değil. Bunları kendi düzeninde yerli yerine oturtabilmek. Ki Atheist de bu kavramı ortaya atan grupların ilklerinden oluyor. Ancak, hafiften de ironik bir gerçek ama, bu durumun en radikal versiyonunu da yine Atheist yapmıştır kanaatimce. Yıllar boyunca onları taklit etmeye çalışan veya yolundan gitme ayağı çeken çok grup çıktı. Ama şu duruma ulaşabilen kimse olmadı. Daha da ironiktir ki, davulcu Steve Flynn’in Atheist’ten ayrıldıktan 10 küsür yıl sonra kurduğu grubu Gnostic’de bu durumun tam tersini yapmakta. Modern ve vasat bir Atheist taklidi. Zaten bu kadar köklü bir olayın en uç noktasını ilk denemelerden birinde belirlemek herkesin altından kalkabileceği bir iş değil. Mevzubahis diğer grupların çökmesinin nedeni de bu işin ağırlığıdır.

Atheist’in beni çeken yanı sadece müzikal olmadı. İsmine bakıldığında neden bahsettiği anlaşılan gruplardan (bkz: isim olarak bir felsefi akımı seçme furyası) biri kendileri. Ancak bu işi en rasyonel şekilde ifade eden sözleri yazıyorlar kesinlikle. Ki bence bunun en iyi örnekleri de bu albümdedir. Örnek verecek olursam, direk “An Incarnation’s Dream” çıkar ağzımdan. Aşağıda en beğendiğim kesitini verdiğim sözler, grubun ismine yaraşır bir şekilde bu durumlara pür “nefret” ile değil de, akılcı olarak yaklaşması.

Don’t dignify, a false spy in the sky
Re-route your path
With the blink of an eye

Özellikle bu üç dize olmak üzere bu şarkının sözlerinin tamamı, beni kişisel olarak değiştirecek anlamda etkilemiştir. Burdan anlayacağımız nedir o zaman? Atheist’in sözleri okunmalıdır, hiç bir şekilde geçilmemelidir.

Enstrümanlara geri dönecek olursak, karşımıza ilk olarak Tony Choy çıkıyor. Elem bir kaza sonucu hayatını kaybeden Roger Patterson’ın ardından gruba alınan eski Cynic basçısı Choy bu albümde, bu sıralar kendisinin bile çalarken ıkındığı bir performans sergilemiş. Mother Man’ın giriş bölümü kendi başına yeterli olmayacakmış gibi. Önceden de belirttiğim gibi, Tony Choy’un bu albüm ve “Elements”taki performanslarının etkileri, günümüzde bir çok bas gitaristte görülebilir. İkinci olarak ise karşımıza Steve Flynn çıkıyor davullarda. Açık söylemem gerekirse, ben böyle bir çalış tekniği veya davul yazım stili duymadım hayatım boyunca. Ne Steve Flynn’in diğer projelerinde, ne de başka bir grupta. Başka bir grup olsaydı “olmasa da olurmuş” diyeceğim bölümler çıkardı elbet. Ama bu davullar da Atheist’in “düzenli karmaşa” kavramının temelinde yattığı için sesimi çıkarmayıp hayretle dinlemek kalıyor bana sadece.

Gitarlarda ise, yine Atheist ve Cynic’in öncülerinden olduğu bir furya olan, caz ağırlıklı stiller, saçma sapan zamanlar arasında gelip giden sololar ve yer yer girip grubun etkilendiği isimleri daha da ortaya çıkan clean/cazımsı bölümler ile açıklanabilir. Bu noktada albüm prodüksiyonda sorun yaşıyor sadece, gitar sesinin boğuk gelmesi, tonlamada bir sorun olması gibi. Ama çağın olanakları diyor geçiyoruz. (Yine de Scott Burns’ün “Focus”taki işini çok daha başarılı buluyorum. Ha evet bu arada, prodüktör yine Scott Burns.)

Florida’nın havasından, suyundan falan olacak, çıkardıkları neredeyse tüm gruplarda bir saçmalık var. Hem Atheist, hem de “Unquestionable Presence”, death metalde sadece bir değil bir çok akımın başlamasını sağlayan, kült kavramlardır kanaatimce. Bu derece önemli bir albüm olduğundan kelli, “metal deyince ölüm metali diyeceksin ilk önce dayıço” diyen bir zat iseniz ve hâlâ bu albümü dinlememiş bulunuyorsanız, yukarı bakın. Kafanıza bir dizi ansiklopedi iniyor olacak.